schoonheid - kies de puzzel om op te lossen

Schoonheid of mooiheid is een idee of gevoel van een esthetisch uiterlijk of innerlijk, uitstraling van een persoon, dier, (kunst)object, landschap of aangenaam geluid, in het bijzonder muziek. Schoonheid is volgens de filosoof Immanuel Kant iets 'subjectief algemeens'. Hij betoogt dat de vormeigenschappen van het te beschouwen object (voorwerp) bepalen wat de uitkomst van ons esthetisch oordeel wordt, maar legt de volledige nadruk op de waardering en gevoelens van de toeschouwer aangaande het object. Juist in de esthetische ervaring ben je ten volste mens en transcendentaal subject, stelt Kant, want alle verschillende kenvermogens die mensen hebben worden dan geactiveerd. Hetgeen je als schoon ervaart, is dus het gevolg van een samenspel tussen de verschillende kenvermogens die onze ervaringen structureren. Schoonheid is een kwaliteit of beleving (van een persoon, voorwerp, klank, plaats of idee) die de ervaring van genoegen, bevestiging, betekenis of goedheid veroorzaakt. Dit leidt tot gevoelens van aantrekking en emotioneel welzijn. In zijn diepgaandste zin zou schoonheid een ervaring van positieve weerspiegeling over de betekenis van het eigen bestaan kunnen veroorzaken. Het tegendeel van schoonheid is lelijkheid dat wil zeggen: het waargenomen tekort aan schoonheid. Lelijkheid van een voorwerp bijvoorbeeld leidt tot afkeuring en veroorzaakt een negatief inzicht van dat voorwerp.